Stowarzyszenie Ziemia Gnieźnieńska
Wspieramy zabytki kulturty polskiej
Młodzież o patriotyzmie
Ziemia Gnieźnieńska podsumowała projekt
Warszawa widziana okiem ucznia w 100.rocznicę odzyskania Niepodległości

Umowa darowizny została uregulowana w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny ( art. 888-902 ) – jest to nazwana umowa cywilna, umowa o tyle nietypowa bowiem umożliwia dokonanie przysporzeń majątkowych bez ekwiwalentu. Taki sposób uregulowania darowizny w istocie wynika przede wszystkim z faktu, iż darczyńcę oraz osobę obdarowaną zazwyczaj łączą bliskie stosunki rodzinne lub stosunki o charakterze bliskim, poufnym i opartym na zaufaniu.

Jak już wspomniałam umowa ta zawierana jest między darczyńcą a obdarowanym, powinna być ona sporządzona w formie aktu notarialnego, ale niezachowanie tejże formy nie niweczy czynności prawnej jeżeli świadczenie darczyńcy zostało spełnione.

Istotnym jest fakt, iż darczyńca może nałożyć na obdarowanego obowiązek działania lub zaniechania tj. nałożyć na niego polecenie, nie czyniąc jednak nikogo wierzycielem np. obowiązek likwidacji przez obdarowanego lokat i przekazanie środków z nich uzyskanych na rzecz osoby trzeciej, obowiązku opieki nad darczyńcą i jego małżonkiem, obowiązek zawarcia umowy najmu z osobą wskazaną przez darczyńcę.

W praktyce największy problem w przypadku umowy darowizny, pojawia się w sytuacji gdy darczyńca postanawia odwołać darowiznę. Kodeks cywilny w art. 898 wskazując, iż darczyńca może odwołać darowiznę nawet już wykonaną, jeżeli obdarowany dopuścił się względem niego rażącej niewdzięczności”.
Pojęcie rażącej niewdzięczności jest szeroko opisywane zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądów powszechnych. Niestety przepis art. 898 kodeksu cywilnego jest często błędnie rozumiany przez darczyńców, którzy pochopnie, z niewłaściwych względów, najczęściej kierując się emocjami składają obdarowanym pisemne oświadczenia o odwołaniu darowizny.

Rażąca niewdzięczność- zwrot niedookreślony, klauzula generalna:
- postępowanie obdarowanego sprzeczne z normami moralnymi nakierowane przeciwko darczyńcy;
- pozostawienie darczyńcy bez koniecznej pomocy, mimo istnienia zobowiązania do alimentacji w pierwszej kolejności na podstawie Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego;
- rozpowszechnianie uwłaczających informacji o darczyńcy przez obdarowanego;
- pobicie darczyńcy, czy też popełnienie na jego szkodę innego przestępstwa;

Powyższe przykłady nie gwarantują możliwości skutecznego odwołania darowizny, bowiem sąd ma obowiązek oceniać okoliczności każdej sprawy indywidualnie. Sąd bada nie tylko zachowanie obdarowanego wobec darczyńcy, ale również zachowanie darczyńcy wobec obdarowanego. Często zdarza się, iż darczyńca prowokuje zachowania obdarowanego, które uważa za rażąco niewdzięczne – w takiej sytuacji darczyńca nie może liczyć na skuteczne odwołanie darowizny. Pewne zachowania uważane są za niewdzięczne, ale nie spełniają kryterium rażącej niewdzięczności – obie przesłanki muszą wystąpić łącznie. Zwykła niewdzięczność nie może stawić skutecznej podstawy do odwołania darowizny np. zwykłe konflikty dnia codziennego, incydentalność sprzeczek z darczyńcą, trwały konflikt rodzinny.

Reasumując – odwołanie darowizny nie może być kartą przetargową w relacjach rodzinnych. Możliwość jej odwołania pojawia się w sytuacjach wyjątkowych, gdzie niewdzięczności obdarowanego można przypisać postać rażącą.

Autor – adw. Karolina Zabłocka – Ciemny

 

Coraz częściej korzystamy z pomocy prawnej, reprezentujemy się w sądzie przez profesjonalnego pełnomocnika - adwokata lub radcę prawnego. Jednak nadal zdarzają się sytuacje, gdzie klient przychodzi po poradę do kancelarii prawnej za późno.

 Generalnie zasada jest taka, że zgłosić do prawnika należy się przed podjęciem istotnych decyzji prawnych.

 Pomoc prawna w trakcie postępowania sądowego przy rozwiązaniu małżeństwa przez rozwód.

Po pomoc prawną warto udać się przed rozprawą sądową i złożeniem pisma w sądzie, a nie po tym, jak to zrobiliśmy. – Bo chcemy skonsultować, czy dobrze myślimy.

 I tak osoba, która składa pozew o rozwiązanie małżeństwa stron przez rozwód powinna udać się do adwokata lub radcy prawnego przed złożeniem pozwu, by podjąć decyzję, czy składa pozew o rozwód z orzeczeniem o winie, czy bez orzeczenia o winie. Dowiedzieć się jakie to będzie miało konsekwencje. Należy podjąć także decyzję, co do władzy rodzicielskiej oraz kontaktów z małoletnimi dziećmi. Warto skonsultować się w sprawie ewentualnych alimentów zarówno względem byłego partnera, jak i dla dzieci. Dowiedzieć, co może wydarzyć się ze wspólnym mieszkaniem byłych małżonków.

Często zdarza się natomiast, że po poradę prawną przychodzi klient, który złożył samodzielnie pozew o rozwód bez orzekania o winie lub zgodził się na taki rozwód w odpowiedzi na pozew. Sąd strony poprowadził przez postępowanie, przyjmując, że strony mają świadomość konsekwencji wniosków które składają. Klient jest natomiast zaskoczony – brakiem alimentów na swoją rzecz, pojawiającymi się roszczeniami o podział majątku po rozwodzie, problemami z realizacją kontaktów z dzieckiem oraz zakresem ustalonej przez sąd władzy rodzicielskiej.

Pomoc prawna przed podpisaniem umowy sprzedaży nieruchomości.

Po pomoc prawną warto udać się także przed podpisaniem znaczących umów prawnych. Może niekoniecznie warto konsultować zakupy o przeciętnej wartości dla naszego gospodarstwa domowego np. pralki, telewizora, czy laptopa.

Jednak gdy chcemy zakupić nieruchomość i wpłacić niejednokrotnie znaczący zadatek, dawany przy zawarciu umowy przedwstępnej, koniecznie należy udać się po pomoc prawną przed podpisaniem umowy i wpłaceniem zadatku. Udawanie się po pomoc prawną po podpisaniu umowy, gdy wpłaciliśmy kilkadziesiąt tysięcy złotych zadatku, a mamy problem z wydaniem nieruchomości i podpisaniem umowy przyrzeczonej jest działaniem, które może mieć dotkliwe konsekwencje. Istnieje ryzyko, że narazimy się na stratę znaczącej ilości środków finansowych, które bardzo ciężko będzie odzyskać lub co gorsze, z których stratą będzie należało się pogodzić.

Przed podpisaniem umowy o zakup nieruchomości warto zatem sprawdzić stan prawny nieruchomości oraz wiedzieć w jakiej formie można zawrzeć umowę przedwstępną  sprzedaży nieruchomości oraz dowiedzieć się, jakie to będzie mieć konsekwencje. Ustalić, czy wpłacamy zadatek lub zaliczkę, najczęściej jest to zadatek. Jakie konsekwencje ma wpłata zadatku. Ważna jest także treść umowy przedwstępnej zakupu nieruchomości oraz obowiązki, które tą umową przedwstępną zostały na nas nałożone. Istotne jest to, by skonsultować treść umowy przyrzeczonej, czyli tej którą zawieramy ostatecznie ze sprzedającym nieruchomość. To bowiem ta umowa przenosi na nas własność nieruchomości.

Zawsze gdy mamy wątpliwość, warto zadzwonić i ustalić, czy nasza sytuacja wymaga konsultacji prawnej. Zwłaszcza, gdy nasze działania pociągają za sobą znaczące przesunięcia środków finansowych.

Adwokat Judyta Ciesielska

Stowarzyszenie Ziemia Gnieźnieńska 
ul. Garbarska 1, tel. 426 44 15, 62-200 Gniezno NIP: 784-20-73-612 Regon: 639704290
nr konta: 06-10600076-0000402430004823